Đường lưỡi bò là gì
Đường lưỡi bò là gì? Đường lưỡi bò là một đường ranh giới phi pháp mà Trung Quốc tự vẽ trên bản đồ biển Biển Đông để khẳng định chủ quyền đối với hầu hết vùng biển này. Hình dạng của đường này giống như một con lưỡi bò khép kín, kéo dài từ Đài Loan xuống phía nam đến Biển Đông, bao trùm các quần đảo và vùng biển của nhiều quốc gia trong khu vực, bao gồm Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia.
Mục đích của đường lưỡi bò là nhằm đòi hỏi quyền kiểm soát và khai thác tài nguyên biển như hải sản và dầu khí, bất chấp các quy định của luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Đường lưỡi bò không được cộng đồng quốc tế công nhận và là nguồn gốc của nhiều tranh chấp lãnh thổ, chủ quyền biển tại Biển Đông.
Hiểu rõ khái niệm đường lưỡi bò là bước đầu để nhận diện bản đồ, phân tích pháp lý và nắm bắt các vấn đề tranh chấp quốc tế liên quan đến Biển Đông.
Đường lưỡi bò là một đường ranh giớiĐường lưỡi bò xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1947, trong một bản đồ do chính quyền Trung Hoa Dân Quốc (tức Trung Quốc trước năm 1949) công bố. Bản đồ này vẽ một đường ranh giới kéo dài gần như toàn bộ vùng Biển Đông, bao gồm các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, cũng như nhiều vùng biển xung quanh, với mục đích thể hiện “ chủ quyền lịch sử” mà Trung Quốc tuyên bố đối với khu vực này. Hình dạng của đường này ban đầu chưa hoàn toàn khép kín nhưng đã thể hiện ý đồ kiểm soát hầu hết Biển Đông.
Sau năm 1949, khi chính quyền Trung Hoa Dân Quốc rút về Đài Loan và Trung Quốc đại lục do Đảng Cộng sản nắm quyền kiểm soát, đường lưỡi bò tiếp tục được duy trì và xuất hiện trên các bản đồ hải lý, sách giáo khoa và tài liệu chính thức của Trung Quốc đại lục. Trong quá trình này, đường lưỡi bò được vẽ với hình dạng khép kín, giống như một con lưỡi bò, kéo dài từ Đài Loan xuống phía nam tới Biển Đông, bao phủ gần 90% diện tích vùng biển này.
Sự xuất hiện của đường lưỡi bò trên bản đồ không chỉ mang tính tuyên truyền chính trị mà còn là cơ sở để Trung Quốc đưa ra các yêu sách về chủ quyền và khai thác tài nguyên biển, bao gồm hải sản, dầu khí và các tài nguyên khác trong khu vực. Tuy nhiên, đường này không được cộng đồng quốc tế công nhận, dẫn đến nhiều tranh chấp chủ quyền với các nước láng giềng, đặc biệt là Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei.
Bối cảnh lịch sử của đường lưỡi bò còn gắn liền với các sự kiện chính trị quan trọng:
Sau Thế chiến II, khi các cường quốc rút khỏi khu vực Biển Đông, Trung Quốc đã nhanh chóng đưa đường lưỡi bò vào bản đồ hải lý để củng cố yêu sách.
Qua nhiều thập niên, Trung Quốc sử dụng đường lưỡi bò như cơ sở tuyên bố chủ quyền trong các đàm phán song phương và đa phương, mặc dù UNCLOS và luật pháp quốc tế không công nhận đường ranh giới này.
Các phiên bản bản đồ mới được Trung Quốc xuất bản đều duy trì đường lưỡi bò, thể hiện ý đồ kiểm soát lâu dài và mở rộng ảnh hưởng trong khu vực Biển Đông.
Hiểu rõ lịch sử hình thành và bối cảnh xuất hiện đường lưỡi bò giúp nhận diện đúng các tranh chấp hiện nay, đồng thời phân tích tác động pháp lý, chính trị và kinh tế của đường này trên bản đồ Biển Đông. Đây là cơ sở quan trọng để các nước trong khu vực và cộng đồng quốc tế đưa ra phản ứng, giải pháp ngoại giao và pháp lý phù hợp.
Lịch sử hình thành đường lưỡi bòĐường lưỡi bò, do Trung Quốc tự vẽ trên bản đồ Biển Đông, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi biển của các nước láng giềng, đặc biệt là Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia. Mặc dù Trung Quốc tuyên bố đây là “ chủ quyền lịch sử” , nhưng đường này không được công nhận theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).
Ảnh hưởng đến quyền đánh bắt hải sản
Các vùng biển nằm trong phạm vi đường lưỡi bò là những khu vực đánh bắt truyền thống của ngư dân nhiều nước Đông Nam Á.
Việc Trung Quốc tuyên bố chủ quyền và thường xuyên cấm hoặc hạn chế tàu thuyền nước ngoài hoạt động trong vùng này đã gây khó khăn cho nghề cá, giảm sản lượng đánh bắt và ảnh hưởng sinh kế của ngư dân.
Ảnh hưởng đến khai thác tài nguyên biển
Biển Đông là khu vực giàu dầu khí và khoáng sản. Đường lưỡi bò được Trung Quốc sử dụng làm cơ sở để khai thác dầu khí, khoáng sản mà các nước khác cũng có quyền theo UNCLOS.
Điều này dẫn đến xung đột về quyền khai thác và tranh chấp hợp đồng kinh tế giữa Trung Quốc và các nước láng giềng.
Ảnh hưởng đến vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa
Theo UNCLOS, mỗi quốc gia có vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) 200 hải lý từ bờ biển.
Đường lưỡi bò xâm phạm trực tiếp EEZ và thềm lục địa của các nước khác, tạo ra tranh chấp về quyền lợi biển, hàng hải và an ninh hàng hải.
Tác động chính trị và an ninh
Việc Trung Quốc triển khai lực lượng hải quân, cảnh sát biển và xây dựng các công trình nhân tạo trong khu vực thuộc đường lưỡi bò gây căng thẳng chính trị và quân sự.
Các nước trong khu vực phải tăng cường tuần tra, đàm phán song phương hoặc đa phương để bảo vệ quyền lợi quốc gia.
Như vậy, đường lưỡi bò không chỉ là vấn đề bản đồ, mà còn tác động trực tiếp đến nghề cá, khai thác tài nguyên, quyền lợi kinh tế và an ninh hàng hải của nhiều quốc gia trong khu vực Biển Đông.
Đường lưỡi bò ảnh hưởng như thế nào đến quyền lợi biển của các nước khác?Đường lưỡi bò mà Trung Quốc tự vẽ trên bản đồ Biển Đông đã tạo ra tranh chấp chủ quyền và căng thẳng trong khu vực, vì vậy các nước ASEAN đã triển khai nhiều biện pháp ngoại giao, pháp lý và an ninh để bảo vệ quyền lợi biển và chủ quyền quốc gia.
Đàm phán và hợp tác song phương, đa phương
Các nước như Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei thường xuyên tổ chức đàm phán trực tiếp với Trung Quốc để giải quyết tranh chấp trên cơ sở pháp luật quốc tế.
ASEAN cũng thúc đẩy đối thoại đa phương, thông qua các diễn đàn như Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM) nhằm đạt được các cơ chế quản lý tranh chấp hòa bình.
Sử dụng pháp lý quốc tế
Philippines đã đưa tranh chấp ra Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) tại The Hague và năm 2016, Tòa ra phán quyết rằng đường lưỡi bò không có cơ sở pháp lý quốc tế và vi phạm quyền EEZ của Philippines theo UNCLOS.
Các nước ASEAN khác cũng tham khảo UNCLOS và luật pháp quốc tế để củng cố quyền lợi, chứng minh các vùng biển thuộc EEZ và thềm lục địa của mình.
Tăng cường giám sát và tuần tra biển
Nhiều quốc gia ASEAN tăng cường lực lượng cảnh sát biển, hải quân và kiểm ngư để bảo vệ quyền khai thác tài nguyên, ngư nghiệp và an ninh hàng hải.
Việc tuần tra giúp ngăn chặn các hoạt động khai thác trái phép và khẳng định chủ quyền trong các khu vực bị đường lưỡi bò chiếm lấn.
Hợp tác khu vực và quốc tế
ASEAN phối hợp với các đối tác quốc tế, như Liên Hợp Quốc và các nước quan tâm đến tự do hàng hải, để tăng cường sức ép ngoại giao và pháp lý đối với các yêu sách phi pháp.
Các hội nghị, tuyên bố chung và văn kiện ASEAN về Biển Đông nhấn mạnh tôn trọng UNCLOS, giải quyết hòa bình và không sử dụng vũ lực.
Như vậy, các nước ASEAN không chỉ ứng phó trực tiếp thông qua đàm phán và pháp lý mà còn tăng cường hợp tác khu vực, nhằm bảo vệ chủ quyền, quyền lợi biển và duy trì ổn định, an ninh trong khu vực Biển Đông.
Trên đây, chúng tôi đã giải thích chi tiết về đường lưỡi bò là gì, lịch sử hình thành, ý nghĩa, tác động đến quyền lợi biển của các nước khác, cũng như các biện pháp mà ASEAN và cộng đồng quốc tế triển khai để đối phó. Hy vọng bài viết về đường lưỡi bò là gìsẽ giúp bạn nắm vững kiến thức, hiểu rõ bối cảnh pháp lý và chính trị, đồng thời nhận thức đúng về tranh chấp Biển Đông hiện nay.
Nếu cần sử dụng các dịch vụ liên quan đến thiết kế web, chạy quảng cáo Facebook, SEO web hoặc các giải pháp trực tuyến khác, hãy liên hệ Công ty TNHH Cổng Thông Tin Điện Tử Trực Tuyến:
📍 Địa chỉ: Tầng 4, tòa nhà Thanh Long, số 134 Mai Anh Tuấn – Hồ Hoàng Cầu – Đống Đa – Hà Nội
📞 Hotline: 0969 024 600 / 024 62 733 721